Bisbarra, 29 de xullo do 2022 – O colectivo ecoloxista Verdegaia presenta unha denuncia contra España por vulneración de acceso á xustiza ambiental no caso da mina de San Fins en Lousame.
Verdegaia presentou a denuncia en Xenebra ante o Comité de Cumprimento da Convención de Aarhus. Os ecoloxistas expoñen o que denominan “círculo de impunidade” xudicial creado por volta de todo o que acontece nesta mina e dos altos cargos que o permiten.
A Asociación basea a denuncia en que diversas instancias xudiciais “impediron a investigación de feitos presuntamente delitivos relacionados coa mina de San Fins”. Poñen como exemplos as verteduras de metais pesados que afectan á ría de Muros Noia, ou as decisións da Xunta de non someter o proxecto á preceptiva avaliación de impacto ambiental.
Verdegaia explica nun comunicado que a Convención de Aarhus consagra o dereito de acceso á xustiza ambiental. Ao mesmo tempo a Convención Europea dos Dereitos Humanos establece que os feitos de natureza delituosa que se denuncian deben ser debidamente investigados, o que, segundo a denuncia, non está a acontecer no caso da Mina de San Fins.
A investigación dos feitos, segundo a denuncia, é presuntamente impedida polo sistema xudicial. Diversos autos da Audiencia Provincial da Coruña e dos Xulgados “xustificaron a negativa de investigar diversos delitos relacionados coas minas de San Fins por un sobresemento provisional que se dera nun procedemento previo, no que o ex-director xeral de Enerxía e Minas Ángel Bernardo Tahoces fora chamado a declarar esgotado o prazo de instrución”.
Aínda que os feitos denunciados non gardan relación algunha coa imputación e sobresemento por motivos procesuais do ex-alto cargo, Verdegaia alega que as decisións xudiciais están creando un círculo de impunidade xeral respecto aos delitos que gardan relación con esta mina, o que é totalmente contrario ao ordenamento xurídico.
Os ecoloxistas engaden que esto motivou que a comezos de 2021 Verdegaia presentase recurso de amparo ante o Tribunal Constitucional, como paso previo a Estrasburgo, onde a asociación ecoloxista xa interpuxo unha demanda contra España ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos.
A esta situación súmanse as repetidas tentativas de expulsar a Verdegaia dos procedementos penais, primeiro denegándolle a asistencia xurídica gratuíta e agora, impóndolle unha fianza de 3.000 euros para poder continuar como acusación popular contra o ex-director xeral de enerxía e minas e outros funcionarios da Xunta investigados por delitos de falsedade en documento público. Para Verdegaia, é significativo que estas negativas xudiciais a investigar os feitos presuntamente delituosos que se dan en San Fins cheguen cando a Comisión Europea anuncia unha nova Directiva para a protección ambiental mediante o dereito penal, logo de comprobar como durante a última década o número de delitos ambientais investigados con éxito e implicando condenas foron insignificantes en comparación coas vulneracións cometidas. Con esta acción, Verdegaia espera deixar claro que o principio de “quen contamina paga” tamén debe ser certo no ámbito penal.
