Bisbarra, 3 de marzo do 2025 – A Sociedade Galega de Historia Natural, SGHN, leva desde 1973 defendendo de xeito independente e ven de sumarse ás múltiples alegación contra a mina de Touro.
Nun extenso escrito a SGHN presenta as alegacións contra distintos aspectos contra o proxecto de reapertura. A oposición vai desde o deseño xeral do proxecto ás ameazas medioambientais ea sustentabilidade da iniciativa.
Sobre o deseño do proxecto a SGHN explica que o presentado é “sensiblemente o mesmo presentado no 2017 que recibiu unha declaración de impacto ambiental negativa”. Para a sociedade non se entende que se tramite de novo sen apenas cambios.
En canto á sustentabilidade do proxecto a SGHN di que “desde un punto de vista ambiental, como actividade extractiva dun recurso natural NON renovable, nunca pode ser sostible de acordo coas acepcións admitidas do termo. Segundo o Dicionario Real Academia Española. “Sostenible: Especialmente en ecología y economía, que se puede mantener durante largo tiempo sin agotar los recursos o causar grave daño al medio ambiente”.
Os recursos hídricos
Como en outros casos, aparecen as ameazas aos ríos. O proxecto para Touro O Pino implicaría un gran impacto sobre os cursos fluviais (1.588 m “ocupados” e 2.030 m desviados) e os mananciais (desaparición dunha vintena).
Para a SGHN “A teimuda realidade do continuo drenaxe acedo con elevadas concentracións de metais dende as superficies da antiga mina de Touro contradí a eficacia das medidas de restauración aplicadas ata agora e pon en cuestión a credibilidade das promesas de actuación futuras”.
Especies ameazadas
Segundo a Sociedade Galea de Historia Natural no estudo de impacto ambiental non avaliaron os posibles efectos do proxecto sobre dúas especies ameazadas (Margaritifera margaritifera e Galemys pyrenaicus) que manteñen poboacións tan importantes na ZEC Sistema fluvial Ulla-Deza (sita a 3,7 km) como para que foran obxecto do proxecto LIFE MARGAL-Ulla desenvolvido pola Xunta de Galicia con cofinanciación da Unión Europea.
“Que ditas especies non teñan sido eliminados do sistema Ulla-Deza polas actuacións mineiras pasadas”, di a SGHN, “NON implica que o tamaño e viabilidade das súas poboacións non foran afectados pola actividade mineira. Ao respecto convén salientar que están documentados os efectos negativos persistentes da antiga mina de Touro sobre o crecemento dos salmóns e a densidade das súas poboacións no Ulla”.
Patrimonio
A SGHN fala tamén do Castro de Copa. No informe presentado pola empresa no anterior proxecto explícase que si entre 1974 e 1988 o Castro aguantou os traballos na súa proximidade, a excepción de algunha parte da muralla.
A partir do ano 2000, sempre segundo a documentación da empresa, “comienza un proceso de regeneración medioambiental con la aplicación de tecnosoles… se reforestó la zona perimetral exterior que rodea la mina … con medios mecánicos que removieron todo el terreno y practicaron los surcos para ordenar la plantación. Con esta acción los restos del castro comienzan a atenuarse”.
A desaparición dos restos do Castro da Copa foi unha realidade entre 2010 e 2014 xa que “se produce la corta de dicha plantación y se procede a otra nueva … Estos trabajos suponen la desaparición definitiva de los restos superficiales del castro y la total remoción de los niveles estratigráficos de su interior.”
Ante este recoñecemento por escrito a SGHN considera que “Fose casual ou deliberada para evitar atrancos ao novo proxecto mineiro (que pretende xustamente a instalación dunha mega-escombreira nesa zona), a destrución do Castro da Copa é un posible delito contra o patrimonio cultural que debería clarexarse para depurar as responsabilidades legais”.
Emprego e demografía
A posibilidade de xerar emprego e atraer poboación, nunha zona cun serio problema en estes ámbitos, a SGHN compara datos con outras explotacións para concluír que o previsto no proxecto de Touro O Pino non é crible.
Nas alegacións a Sociedade explica “Como amosan os datos oficiais, a realidade é que a perda de poboación na comarca e nos concellos no período 1970-91 no que estivo en funcionamento a mina foi máis forte (-29,8% na comarca, -22,8% no Pino e -24,5% en Touro), que no período 1991-2011 coa mina parada (-14,6% na comarca, -10,2% no Pino e -18,8% en Touro).
O da antiga mina de Touro non é un caso illado, pois o mesmo está a acontecer noutras explotacións de minería metálica a ceo aberto, como a de El Valle-Boinás (Belmonte, Asturias). Xa que logo, non cabe agardar que a reapertura da mina de cobre teña un efecto positivo na demografía.
Comparando a capacidade de procesamento de material (15 Mt/ano en Riotinto, 8 Mt/ano previstas en Touro) e de produción de cobre metal (56.000 t/ano en Riotinto, 28.000 t/ano previstas en Touro), non resultan en absoluto cribles as previsións de postos de traballo para Touro (421 directos e 1.200 indirectos) tendo en conta a realidade do proxecto Riotinto de Atalaya Mining en Huelva (450 empregos directos e máis de 600 indirectos.
Estas alegacións deixan ver un proxecto máis parecido a un decorado que a un futuro sostible e realista para os concellos de Touro O Pino. Alegacións presentadas por unha entidade independente como a SGHN que leva máis de 50 anos defendendo o territorio e polo tanto cunha absoluta credibilidade.
