Pazo de Andeade, A casa grande

En outubro do 2014, no número 17 do xornal en papel, publicabamos unha pequena reportaxe sobre o Pazo de Andeade que dirixía Elena Vázquez.

Hoxe coñecemos o seu pasamento e a lembramos no seu Pazo pero tamén na constante loita contra a mina, nas manifestacións, nas protestas por outras causas, sempre presente e sempre viva e así a queremos lembrar.

Serva a recuperación de esta reportaxe para a web coma homenaxe a Elena, que a terra che sexa leve !!

Outubro 2014 – Os pazos e monumentos polos que pasea Lindeiros teñen cada un a súa propia personalidade, do romanticismo do Faramello á grandiosidade do Hostal ou o ambiente doutro mundo do Pazo de Ortigueira. Este mes achegámonos ao primeiro no que un séntese en casa, en familia.

O Pazo de Andeade en Touro construíuse no século XVIII ao casar D. Pedro Antonio Verea e Pacheco e  Dona María Antonia Varela Lodeiro e Figueroa, a súa construción foi unha das condicións impostas polas respectivas familias na dote matrimonial.

Na actualidade rexéntano dúas xeracións de descendentes directos daquel matrimonio,  Benito Vázquez Permuy e a súa filla Elena Vázquez. É Benito quen comeza por contarnos as obrigacións daquel acordo “as familias marcaron non só o lugar exacto onde se tiña que construír se non tamén a obrigación de dotar á propiedade coa vinculación das dúas casas de familia previas por medio do seu correspondente escribanía de número (o equivalente ás nosas escrituras de propiedade), fixáronse as rendas para a igrexa xa que un tío da muller era párroco, e se construíu unha capela sobre a que se estableceu a que hoxe se pode ver”.

O Pazo non sufriu variacións ao longo dos séculos, só ampliacións en determinadas zonas a medida que quedaba pequeno pero a estrutura principal mantense como en 1480 talvez porque nunca se viviu nel de forma permanente. Algo que mudou cando se converteu en aloxamento rural “a xente deste Pazo practicamente nunca viviu nel, vivía en épocas determinadas, vacacións, colleitas ou cando se xubilaban xa que a maioría dos propietarios foron maxistrados”. En moitos dos documentos que se conservan unha das obrigacións que se repite para poder herdar a propiedade é ter polo menos unha licenciatura. Foron varias as familias de renome que tiveron relación con este pazo, tal e como se pode apreciar nas armas que forman parte do seu escudo: Pacheco, Verea, Aguiar, Figueroa e Montenegro; os antepasados máis recentes estiveron ademais emparentados por distintas cuestións con Emilia Pardo Bazán ou Rosalía de Castro.

Benito Vázquez intentou sen éxito dedicar a propiedade a crear unha cooperativa gandeira “empecei coa idea de explotar os terreos, por tres veces cheguei a ter chaira unha zona para as naves pero non houbo maneira de que outros gandeiros se implicasen xa que entendían o traballar fóra da súa propia casa como algo estraño”.

Foi entón cando se decidiron a iniciar unha andaina vinculada ao turismo rural que se viu beneficiada pola súa proximidade ao camiño de Santiago e á variante coñecida como “Ruta dos Holandeses”.

Benito asegura sentirse moi contento coa decisión tomada “estamos a ter moita xente aínda que tamén hei de dicir que desgraciadamente  na súa maioría estranxeiros, suramericanos, americanos, outros chegados de Nova Zelandia ou Australia”.

Na casa principal segue vivindo a familia propietaria excepto nunha das habitacións como nos conta Elena Vázquez “reformamos as antigas caballerizas e convertémolas en 9 habitacións pero ademais mantemos na casa principal unha especie de suite que é máis ampla e que conta con cheminea e solaina”.

Realizan tamén eventos e buscan sempre distinguirse no que poden ofrecer ás parellas “na próxima voda contratamos un servizo de cetraría para que dean unha exhibición aos invitados pero ademais unha das aves será a encargada de chegar coas alianzas no pico”.

A Casa Grande de Andeade, O Pazo, é un lugar ao que escapar en calquera momento coa seguridade de que un será ben recibido, de que ten unha segunda casa de familia á que acudir se se necesita desconectar, de que neste mundo de velocidade incontrolada algo segue coa mesma paz que hai 500 anos.