Este luns celebrouse o Día Mundial dos Humidais. Foi en 1997 cando a ONU decidiu dedicar este día a estes espazos con fin de recoñecer a súa importancia crítica. Porén, en Galiza, moitos deles seguen degradándose malia a estaren incluídos en figuras de protección.
ADEGA denuncia a desprotección e explica que os humidais prestan servizos ecosistémicos esenciais á sociedade. Son fontes de auga doce e alimentos, ademais de hábitat e zonas de reprodución para moitas especies ameazadas.
Protexen a humanidade dos fenómenos meteorolóxicos extremos e son sumidoiros de carbono moi eficaces: as turbeiras almacenan arredor do 30% do carbono terrestre, o dobre que todos os bosques do mundo xuntos.
Moitos destes humidais están ameazados por factores antropoxénicos: a contaminación, o uso insostíbel da terra, infraestruturas mal planificadas ou o cambio climático, ao que habería que engadir o desleixo das administracións.
Turbeiras decapadas e subsoladas en humidais protexidos
Malia a estaren incluídos no Inventario de Zonas Húmidas de Galiza, un rexistro creado en 2008 e que actualmente incorpora a 650 humidais (dos máis de 1100 catalogados en 2003 polo IBADER), a realidade é que estes estratéxicos espazos carecen de protección efectiva e algún tipo de xestión.
A última agresión (que non derradeira) atinxe ás turbeiras e breixeiras húmidas das Chans do Barbanza. Recentemente realizáronse en estes espazos unha serie de actuacións que afectan gravemente a unha importante superficie de tremoais minerotróficos oligotróficos (cód. 7140) e queirogais húmidos atlánticos (cód. 4020*, prioritario).
Estes hábitats gozan dun elevado valor ecolóxico, xa que resultan críticos para a conservación da biodiversidade, a regulación hidrolóxica e a mitigación do cambio climático, alén de supoñer un valioso rexistro peleoclimático.
As intervencións denunciadas causaron unha degradación evidente destes humidais, debido ao decapado e subsolado do substrato baixo unha liña de media-alta tensión que deixou ao descuberto a turba, o que provoca a oxidación da materia orgánica e a liberación de CO2.
Sobre estes fráxiles hábitats transitaron tamén vehículos pesados, o que contribuíu a intensificar a erosión. ADEGA vén de trasladar estes feitos á D. X. de Patrimonio Natural e a Augas de Galiza, e esixe a apertura dunha investigación e medidas cautelares urxentes para evitar unha maior degradación dos humidais afectados, así como actuacións de restauración para garantir a recuperación destes hábitats.
ADEGA engade que non abonda con incluír os humidais nunha listaxe se non se garante a súa protección efectiva. Lamentabelmente, proxectos de parques eólicos, liñas eléctricas, minas e “Altris” varios, declarados estratéxicos, seguen sendo a prioridade para a actual Xunta.
