Compostela, 04/03/2026 – Na bisbarra de Compostela é famoso o coto do Xirimbau en Teo ao que acudía o ditador Franco e ao que, presuntamente, cando non picaban un buzo poñíalle no sedal a peza.
Deixando a un lado as lendas o certo é que o salmón foi desde sempre un dos peixes máis valorados na bisbarra e en moitos puntos de Galicia. Agora as organizacións ecoloxistas ADEGA, AEMS – Ríos con Vida, Federación Ecoloxista Galega (FEG) e Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) alertan sobre o perigo de extinción da especie.
Estas organizacións uníronse para lanzar unha campaña de recollida de sinaturas baixo o nome de”Alerta Salmón Galego”. Reclaman á Xunta de Galiza a inclusión do salmón atlántico (Salmo salar) no Catálogo Galego de Especies Ameazadas coa categoría de “En perigo de extinción”.
Baixo o lema “Activa a #AlertaSalmónGalego”, a iniciativa busca concienciar e mobilizar a cidadanía ante o declive continuado das poboacións galegas de salmón, ao tempo que demandar da Xunta que asuma a súa responsabilidade na protección dunha especie que forma parte do patrimonio natural e cultural de Galiza e que está en serio risco de extinción.
Esta campaña chega tras a solicitude de catalogación do salmón atlántico como “En perigo de extinción” presentada xa polas entidades o pasado mes de febreiro ante a Dirección Xeral de Patrimonio Natural.
Unha vez pechado o período de recollida de apoios, que coincidirá co Día Mundial da Auga o vindeiro 22 de marzo, as entidades promotoras rexistrarán oficialmente as sinaturas ante a Xunta de Galiza como aval social á solicitude de inclusión do salmón no Catálogo Galego de Especies Ameazadas, co obxectivo que a administración actúe conforme aos datos científicos dispoñibles.
A dramática situación do salmón
Segundo o Atlas do Salmón Atlántico en España (Ministerio para a Transición Ecolóxica, 2021), as poboacións galegas reducíronse máis dun 80% desde a década de 1970. Ademais, pasouse de máis de 20 ríos históricos con presenza reprodutora a menos de 8 na actualidade, moitos deles con poboacións moi reducidas e illadas.
En sistemas como o Ulla apenas se rexistran arredor de 50 exemplares reprodutores, cifras moi por baixo do limiar considerado viable a medio prazo. Ademais, estudos recentes prevén un novo descenso do 30–50% nas poboacións do sur de Europa nas próximas décadas, debido ao aumento da temperatura e aos cambios na produtividade mariña.
A continua degradación do hábitat fluvial e mariño (mudanza climática, verteduras, minaría…) e as barreiras á migración sen unha restauración suficiente (presas e azudes obsoletos, centrais hidroeléctricas) empeoran este prognóstico.
Cumpre os criterios para ser declarado “En perigo de extinción”
As organizacións promotoras sosteñen que o salmón galego cumpre os criterios técnicos e legais para ser declarado “En perigo de extinción”, dado o seu estado crítico, a redución da súa área de distribución e o tamaño actual das súas poboacións.
Esta catalogación da especie obrigaría á Xunta de Galiza a elaborar un plan de recuperación específico, con medidas para restaurar hábitats, mellorar a conectividade fluvial e garantir o seguimento científico da especie.
A extinción do salmón atlántico en Galiza suporía unha gran perda ecolóxica e patrimonial. As entidades fan un chamado á sociedade galega para apoiar esta petición e reclamar a necesaria e urxente creación e aplicación dun plan de recuperación con medidas para reverter o seu continuo devalo.
